Parkstad, Forenzen Stad

Recentelijk werd er vanuit Landgraaf een idee ontvouwen om de vergrijzing te temperen, een zogenaamde babybonus. Hoewel het natuurlijk prijzenswaardig is dat niet alle bestuurders zich zonder meer neerleggen bij de vergrijzing en krimp, is er terecht het commentaar dat er straks geen werkgelegenheid is voor deze aanwas.

Een tekort aan werkgelegenheid leidt tot de zogenaamde ontgroening, de uittocht van jongeren uit de omgeving. Niet alleen draagt de ontgroening bij aan de vergrijzing, samen met deze vergrijzing is het de oorzaak van de bevolkingskrimp. Om deze krimp te temperen moet er vooral iets gedaan worden aan de ontgroening, pas dan zou je een ‘fokpremie’ (want dat is wat de babybonus feitelijk is) kunnen inzetten. Immers jongeren die hier niet meer wonen zullen hier ook geen kinderen ter wereld brengen.

Niet geheel onverwacht zijn het vooral hoogopgeleide jongeren, en met name academici, die de Parkstad, en Limburg, verlaten. Vooral academici die buiten Limburg hun opleiding hebben genoten keren met moeite terug, onder andere doordat zij elders een sociaal leven opbouwen.

Binnen de Parkstad is er, van oudsher, minder werkgelegenheid voor hoogopgeleiden dan in een agglomeratie van deze omvang verwacht mag worden. Hoewel de ontwikkelingen op Avantis enige hoop bieden, en er ook verdere maatregelen genomen kunnen worden om hier een groei te stimuleren (zie onder andere eerdere posts op dit blog), moeten we geen wonderen verwachten.

Maar de Parkstad heeft wel degelijk kansen om hoogopgeleide te behouden. We kunnen de regio promoten als forenzen stad,  dat werkt zeer goed voor Almere. De Parkstad heeft goede spoorverbindingen met de omgeving en ook een goed wegennetwerk (de buitenring zal hier nog verder aan bijdragen). In vergelijking met Maastricht en de lijn Heerlen-Eindhoven is de gemiddelde WOZ-waarde in de meeste Parkstad gemeentes vrij laag (zie tabel, voor het gemak dienen we aan te nemen dat de opbouw woningvoorraad ruwweg gelijk is, Onderbanken en Voerendaal zullen het meest afwijken). De meeste Parkstad gemeentes kunnen betaalbare ruimte en comfort bieden voor een prijs veel lager dan in Maastricht en op de lijn Heerlen – Eindhoven. Dit moet hoogopgeleide starters zeker aanspreken. Echter, je moet het wel uitdragen.

Gemeente

WOZ-waarde 2008 (bron: CBS-Statline)

Brunssum

154.000

Heerlen

135.000

Kerkrade

149.000

Landgraaf

171.000

Onderbanken

191.000

Voerendaal

224.000

 

 

Maastricht

202.000

Sittard-Geleen

182.000

Roermond

177.000

Weert

242.000

Eindhoven

229.000

Daarnaast biedt de nieuw te bouwen Campus van de RWTH te Aken naar verwachting veel werkgelegenheid voor hoogopgeleiden. En, hoewel ik niet bekend ben met de woningprijzen in onze buurstad, zeker ook kansen voor de Parkstad op het gebeid van huisvesting.

De gemeente Landgraaf, en ook de overige Parkstad gemeentes, kunnen in plaats van een ‘fokpremie’ beter een kooppremie geven: het stimuleren van de aankoop van woningen door het kwijtschelden van de gemeentelijke belastingen voor een jaar. Dit zal een twijfelaar eerder over de streep trekken.

Tags: , , , ,

16 Reacties to “Parkstad, Forenzen Stad”

  1. Jean Stevens Says:

    Ik ben het er erg mee eens dat je de aanleidingen voor krimp (nl economische achteruitgang en ontgroening) moet aanpakken en niet louter het gevolg daarvan.
    Aken en Maastricht, maar ook Hasselt en Genk, zijn steden die niet krimpen, hoewel ook daar bevolkingsopbouw en -aanwas onder druk staan.
    Er bestaat al jaren zoiets als de Euregio MAHL. Het wordt de allerhoogste tijd dat op dat nivo gezamenlijke programma’s worden ontwikkeld voor economische ontwikkeling, wetenschap, mobiliteit, leisure en cultuur en dat de hokjes- (en landjes-)geest in de fles gaat.
    Parkstad is dan geen forensenstad maar een vanzelfsprekend onderdeel van een stedelijke regio. De specifieke kwaliteiten van Parkstad op het vlak van grote diversiteit aan woonmilieus en landschap kunnen dan worden ingezet voor de profilering van de gehele regio. Er zal een vanzelfsprekende band met de stedelijke centra ontstaan en een gezonde syntese van alle voorhanden zijnde kwaliteiten.

    • Maarten van Wesel Says:

      Beste Jean,

      Ik kan mij goed vinden in je reactie, maar wil wel nog een paar opmerkingen plaatsen.

      De Limburgse werkgeversverenging zou graag zien dat de provincie de regie (wat betreft de vergrijzing) overneemt (http://www.l1.nl/content/4055672/lwv_voortrekkersrol_voor_provincie_bij_aanpak_vergrijzing). Het zou een goede zaak zijn als een probleem dat de hele (eu)regio treft inderdaad in handen komt van een club die over de hele regio heen kan dirigeren (of het nu de provincie is of MAHHL). Echter de betreffende club zal een lange termijn visie neer leggen, met een lange aanloop periode.

      Juist op korte termijn is er al winst te halen door de aantrekkelijke huizenprijzen in de meeste Parkstad gemeentes te promoten (in plaats van geld te verspillen aan een fokpremie).

      Ik hoop dat ooit hoogopgeleiden niet meer weg hoeven te trekken uit de Parkstad, omdat er daar genoeg werk voor ze is. Maar het is een beetje een kip-ei verhaal; bedrijven die hoogopgeleiden zoeken vestigen zich niet zo gauw in de Parkstad, omdat er te weinig hoogopgeleiden zijn. Hoogopgeleiden vestigen zich niet in de Parkstad, of trekken weg, omdat er te weinig werk voor ze is. Deze vicieuze cirkel dient doorbrokken te worden, enige tijd de forenzen stad uithangen om zo de (jongere) hoogopgeleiden te lokken lijkt mij een nuttige manier.

  2. irri Says:

    Dat is natuurlijk zo, beste Jean, alleen vereist dit natuurlijk wel bestuurlijk commitment. En daar ontbreekt het ten ene male aan. Kijk maar: http://www.irri.nl/cms/index.php?id=442 Over MHHAL gesproken !!

    Maar je hebt gelijk… daar wil ik niets aan af doen.

  3. Raimond Says:

    Beste mensen,
    Ik sluit me bij Maarten aan.
    Deze regio heeft maar één keer in zijn bestaan een explosieve groei in bevolkingsaantallen en economie gezien.
    De kater van deze geschiedenis dient zich nu aan.
    Zou het niet een natuurlijk proces zijn, zeg maar een golfbeweging, die nu in zijn ,laatste, neerwaartse fase zit?
    Misschien is dit over twintig jaar weer de(economisch) ingeslapen regio die het ooit was, en wonen er mensen die niet plaatselijk werkzaam zijn, maar via een goede infrastrucktuur werken in economische centra’s zoals Maastricht, Luik, Aken of Keulen?
    Het landschap en de logistieke ligging van deze regio zijn uitstekend voor wonen.
    Waarom dan nog zoveel trekken aan een dood paard zoals avantis?
    Investeer in een mooie leefomgeving, zodat men hier wil wonen en recreëren. We hebben in deze regio al een paar mooie toeristische bestemmingen erbij gekregen, een begin is er dus zeker al.
    Houd industrie op afstand en laat dit een groene oase van rust tussen alle omliggende bedrijvigheid worden.

    rai

  4. Ernest Drijkoningen Says:

    Nou, nou, dat is nogal defaitistisch! De kater van de mijngeschiedenis hebben we al 25 jaar geleden verwerkt. Daarna is toch wel wat gebeurd!

    Als 80% tot 85% van je inwoners overblijft dan zal er toch zeker 80 tot 100% of misschien wel meer van de economie overblijven.

    De huidige economie heeft helemaal geen reden om Parkstad te verlaten. Waar moet SnowWorld dan naar toe? En APG en AZL verplaats je ook niet 1-2-3. En al die vastgoedwaarde op die bedrijventerreinen dan helemaal afschrijven? Ik geloof daar niet in.

    Als we hier nou aan de rand van de zee en in the middle of nowwhere zouden zitten, dan zouden die argumentatie opgaan, maar daarvoor wonen hier en in de omgeving veel te veel consumenten, studenten, producenten en ontdekkers.

    Volgens mij is de economie en de mens daarbinnen veel dynamischer als we denken en kunnen we heel goed met deze niet planbare situatie omgaan.
    Als de prijs daalt en de kwaliteit van arbeid, onderwijs en omgeving toeneemt zal de zaak niet leeglopen en wellicht nog verder gevuld worden!

    Soyez optimiste!

    • Maarten van Wesel Says:

      Beste Ernest,

      Mogelijk komt mijn boodschap verkeerd over, mijn excuses hiervoor. Ik geef de hoop voor en mijn geloof in de regio absoluut niet op, er zijn momenteel veel positieve ontwikkelingen en ook genoeg kansen voor de toekomst.

      Ook ben ik niet bang dat de werkgevers waar veel hoogopgeleiden werken (HsZuyd, AZL, APG, CBS, Atrium etc.) zullen verdwijnen.

      Echter er kan moeilijk gesteld worden dat het goed gaat met de Parkstad in vergelijking met de rest van Nederland.

      Kijken we bijvoorbeeld naar het aantal WW-uitkeringen per 1.000 inwoners dan was deze in 2007 in de Grootstedelijke Agglomeratie Heerlen (ruwweg de parkstad) met 30 bijna tweemaal zo hoog als landelijk (17) en ook hoger als Limburg (25). De trend was weleens waar dalend, maar dit was bij de twee andere gebieden ook zo.

      Kijken we naar het aantal ABW/WWB uitkeringen (de bijstand) per 1.000 huishoudens zien we een zelfde verhaal, 70 per 1.000 in GA Heerlen, 40 in Nederland en 42 in Limburg.

      Ook lijkt het mij moeilijk te weerleggen dat de ontgroening een probleem is en dan vooral het feit dat het hier om de hoger opgeleiden gaat.

      Maar, nogmaals, ik geef de hoop niet op. We wonen nagenoeg in het hart van west Euruopa. Er liggen hier kansen te over, echter er moet wel eerst iets gebeuren.

  5. Ron Says:

    Zonder optimisme geen toekomst, zei ooit iemand tegen me.

    Natuurlijk hakt de vergrijzing er in onze regio fors in. Als voorloper- lees: proefregio van de vergrijzing landelijk, zijn we het spreekwoordelijke proefkonijn. Dat baart enige zorgen, want de krimp opvangen (lees: voorzieningen op een goed peil houden) kost ruim een miljard (incl sloop en bouw door woningcooperaties). Landelijk wordt er wel veel gepraat, maar mogen krimpprojecten bijvoorbeeld formeel niet meedingen voor versnelde investeringen. Dat moet echt anders.

    De fokpremie van pastoor Heinrichs kan niet serieus genomen worden.
    De kooppremie van infonomic van Wesel verdient meer krediet, maar kent 1 overeenkomst met het plannetje van Heinrichs: het ‘wint’ zieltjes/zielen, maar bouwt niets op.

    Ik geloof- en dat is dan wellicht niet meteen zo concreet als een Fokpremie of een Kooppremie- in het interessanter, creatiever en mooier maken van Heerlen. Oftewel: “je gaat er niet wonen vanwege een premie” (of: je popt er niet op los vanwege een premie) maar je wil er wonen omdat het er goed is.

    En ja, dat is optimistisch en dat kost oa energie.

    • Maarten van Wesel Says:

      Beste Ron,

      Aller eerst leuk dat je hier langskomt, dat bespaard mij een bezoekje aan de SP weblog .)

      Zoals je kunt lezen concentreer ik mij niet op de vergrijzing, maar op de ontgroening (die wel bij draagt aan de vergrijzing). Juist deze ontgroening zou ik graag getemperd zien. Sterker nog, in een op internet rondslingerend document met als naam “Raadsvoorstel Wgr-plus Parkstad Limburg”, gedateerd op 6 oktober 2005 en volgens mij afkomstig uit Brunssum (http://bit.ly/oeZs6) wordt gesteld dat er in 2003 een “Saldo vertrek en vestiging Parkstad 10-29 jaar” van -541 was en dat dit saldo in 2015 0 dient te zijn (kortom er dienen even veel jongeren bij te komen als weg te gaan). Ik ken het Saldo van 2008 niet, maar volgens mij is er weinig veranderd. Indien in 2015 het streef saldo gehaald moet worden, dan wordt het zo langzamer hand tijd om de handen uit de mouwen te stekken.

      Je stelt “je gaat er niet wonen vanwege een premie” dat klopt. Het leven bestaat uit keuzes, bij het kiezen voor een woonplaats (indien er een huis gekocht wordt) spelen een groot aantal facetten mee; Werkgelegenheid (dan wel afstand hier naar toe), hoeveel woonruimte er voor een bepaald bedrag te halen valt, voorzieningen etc. etc. (de lijst is nog een stuk langer). Op basis van deze niet goed te definiëren lijst zal een potentiële koper een keuze maken tussen een aantal woonplaatsen en/of woningen en uiteindelijk zijn woning kiezen. Hij/zij kiest deze woning omdat deze hem/haar het meeste (wat economen noemen) Nut geeft, het is de beste keuze voor de betreffende persoon. Het kwijtschelden van een, relatief, klein, maar toch aardig bedrag (ik moest dit jaar 723,69 euro betalen) kan er net voor zorgen dat een woning in de Parkstad het wint van een woning daarbuiten.

      Echter wat ik veel belangrijker vind dan deze premie is het promoten van de lage woningprijs in de, meeste, Parkstad gemeentes (de laatste alinea is een aller laatste toevoeging die er bijna niet had gestaan, maar ja ik moest nog even terugkomen op de fokpremie).

      Ik woon met veel plezier in onze prachtige stad en heb dat ook altijd gedaan

    • Maarten van Wesel Says:

      Nog een kleine toevoeging; Uit de SP Statenfractie inbreng voorjaarsnota 2005: “En in relatie hiermee [de vergrijzing] kom ik op een punt dat de SP wel als een probleem ziet de ontgroening.” http://bit.ly/1074YV

  6. Ron Says:

    Dag Maarten,

    Het is een interessante blog.

    Waar ik per abuis schrijf ‘vergrijzing’ mag je de bredere term ‘krimp’ lezen. Ook ik vind ontgroening ernstiger dan vergrijzing. Ontgroening kan de pit en creativiteit uit de regio halen en zal waarschijnlijk een langere ‘remweg’ hebben dan vergrijzing.

    Hoe dan ook: ik ben voor een aanpak die onze stad in kwaliteit verder opbouwt en niet voor noodmaatregel-proefballonnetjes-in-komkommertijd.

    • Maarten van Wesel Says:

      Beste Ron,

      Ik ben blij dat ook jij het probleem van de ontgroening onderkent en onderschrijft.

      Hoewel ik het met je eens bent dat de kwaliteiten van onze stad verder uitbreiden op de lange termijn de meeste zoden aan de dijk zet, wil ik met het promoten van de lage woningprijs (al dan niet gekoppeld aan een kooppremie) op de korte termijn iets meer adem ruimte geven. Op deze manier is er ook tijd om de kwaliteiten van de stad uit te breiden.

  7. Ron Says:

    Promoten van het relatief hoge ‘nut’ (zoals jij schrijft): lage woningprijs in verhouding tot goede voorzieningen en geweldige omgeving is wat mij betreft een logisch voortvloeisel van verdergaande opbouw van dat ‘nut’.

    • Maarten van Wesel Says:

      Beste Ron,

      Dat zou het inderdaad moeten zijn, de vraag is of het dat op dit moment ook is.

      Ik ben zelf nog nooit promotie tegengekomen voor het wonen in de Parkstad, laat staan daar bij vermeld de lage woningprijs (dit is niet slechts te wijten aan de gemeente, ook in de Parkstad actieve Makelaars hebben er baat bij dit bericht te verkondigen).

      En het kan op een vrij simpele manier (al mag je niet zonder meer informatie over nemen uit de DB van een bedrijf, linken mag wel):
      Heerlen, prijsklassen 150.000 – 175.000: http://bit.ly/UHLHa
      Maastricht, prijsklassen 150.000 – 175.000: http://bit.ly/1uiZjF

  8. irri Says:

    Ik dacht het probleem in februari 2006 met een gefotoshopte foto redelijk in kaart gebracht te hebben:

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s


%d bloggers op de volgende wijze: